Праздник был установлен в IV веке для почитания ангелов – бесплотных, бесполых и бессмертных духовных существ, наделенных разумом, волей и могуществом. Эти лучезарные существа, как и свет, были созданы в первый день Сотворения. Согласно Дионисию Ареопагиту, существуют три ангельские иерархии, каждая из которых делится на три чина. В высшую небесную иерархию входят серафимы, херувимы и престолы; средняя включает господства, силы и власти; низшая состоит из начал, архангелов (главных ангелов) и ангелов. Чины небесных сил носят общее название ангелов, что в переводе с греческого означает «посланец». Высшие чины возвещают волю Творца низшим, а те передают ее людям.
Гавриил – один из семи архангелов, возносящий к Богу молитвы людей, возвещающий им благие вести, а также раскрывающий смысл пророческих видений и мистических событий. Гавриил был послан в галилейский город Назарет – к будущей Богородице Марии: «Радуйся, благодатная! Господь с Тобою; благословенна Ты между женами... Ты обрела благодать у Бога; и вот зачнешь во чреве, и родишь сына, и наречешь Ему имя: Иисус. Он будет велик, и наречется Сыном Всевышнего... и Царству Его не будет конца».
Архангел Михаил главенствует над ангельскими чинами. Он является архистратигом небесных сил, защищающим истину и праведников. Михаил свергнул с неба возгордившегося Сатану и остальных падших ангелов. В Откровении Иоанна описывается небесная битва, в которой Михаил и его ангелы воюют против дьявола: «И произошла на небе война: Михаил и Ангелы его воевали против дракона, и дракон и ангелы его воевали против них, но не устояли, и не нашлось уже для них места на небе». При всем своем могуществе и данной ему власти Михаил вершит суд исключительно именем Бога.
Հրեշտակապետեր Գաբրիելի և Միքայելի և ողջ երկնային զորքի հիշատակության օր
Հայ եկեղեցու հրեշտակաբանության համաձայն` հրեշտակներն անմարմին հոգիներ են՝ իմացական, անձնիշխան, մշտաշարժ, անսեռ, անմահ և սպասավոր Աստծուն: Ըստ եկեղեցու սուրբ հայրերի` հրեշտակները, իբրև լուսեղեն էակներ, ստեղծվել են արարչագործության առաջին օրը` լույսի հետ միասին: Աստծո հրահանգով նրանք կոչված են սպասավորելու մարդ արարածին: Հետևաբար նրանք սպասավոր հոգիներ են, որոնք երկնաբնակ լինելով հանդերձ, իրենց մասնակցությունն են բերում նաև երկրավոր կյանքի ընթացքին, գործում են ժամանակի և տարածքի մեջ ապրող մարդու հետ, մարդու համար: Հրեշտակներին անվանում են նաև Աստծո պատգամավորներ, ովքեր մեզ են փոխանցում Տիրոջ կամքը: Ս. Գիրքը վկայում է, որ նրանք բազմաքանակ են: Ըստ Ս. Դիոնիսիոս Արիսպագացու` հրեշտակներն ունեն ինը դաս` Աթոռներ, Քերովբեներ, Սերովբեներ, Տերություններ, Զորություններ, Իշխանություններ, Պետություններ, Հրեշտակապետեր և Հրեշտակներ:
Գաբրիել անունը, որ նշանակում է «Աստծո այր», Բարձրյալի անմիջական պաշտոնյան է, որին վերապահված է Տիրոջ վերին խորհուրդներն ավետարանելու շնորհ: Այս հրեշտակապետը, որ ուղարկվել էր Տիրոջ կողմից, Ս. Կույս Մարիամին բարի լուրը հաղորդեց, իսկ Զաքարիային` Ս. Հովհաննես Մկրտչի ծննդյան ավետիսը:
Միքայել անունը, որ նշանակում է «Ո՞վ է Աստծուն նման», Երկնավոր Արքայի փառքի և նրա ժողովրդի պաշտպանության համար մարտնչողն է, որին տրված է կառավարելու և թագավորելու շնորհ: Միքայել հրեշտակապետի անունը չորս անգամ վկայակոչված է Ս. Գրքում (Դան. Ժ 13, ԺԲ 1, Հուդ. Ա 9, Հայտ. ԺԲ 7):