Свв. Харитяны были абиссинцами по национальности и жили в эфиопском городе Нейре. В 6-ом веке положение евреев в Ефиопии укрепилось. Царь города Эвдемоны Ду Новас напал на христианский город Нейру – с целью обратить его жителей в иудейскую веру. Обманом захватив город, он приказал сжечь на костре священнослужителей, монахов и монахинь, арестовал правителя города Арета и других знатных людей. Во время допроса Ду Новас приказал их отречься от Христа. Однако горожане, под предводительством своего 95-летнего правителя, отказались. «Мы не отречемся от Христа, поскольку Он для нас – жизнь, и ради Него наша смерть - приобретение», - сказали они и смело предали себя на муки.
Спустя несколько лет царь-христианин Элесбовам победил Ду Новаса, и христианство было провозглашено государственной религией во всей Эфиопии.
Во времена Юлия Великого Артемий был молодым добродетельным воином в императорской армии и достиг до чина посланника. С такой же преданностью он служил в качестве главнокомандующего Египетской армией во времена правления следующего императора. Когда Юлиан Отступник во время персидского нашествия в Антиохии судил двух священников – Евгения и Макария – Артемий взял на себя смелость всенародно обвинить его в жестокости и бесчестии, за что был подвергнут пыткам и обезглавлен.
После смерти святого его мощи были перенесены в Константинополь и погребены в церкви Св. Иоанна Крестителя, а в настоящее время часть этих мощей хранится в монастыре Св. Пантелемона в Атосе.
Св. Христофор и две женщины – Калиника и Акулина были замучены во времена императора Декия в Ликии. Во времена императора Юлиана Христофор был уведен в плен и служил в римской армии. В этот период обратился в христианство. Будучи свидетелем бесчеловечных пыток своих единоверцев, он загорелся огромным желанием порицать язычников и проповедовать истину, однако незнание греческого языка помешало ему. Услышав его молитвы, Господь наградил Христофора даром говорить по-гречески. Как-то на его глазах солдаты истязали одного христианина. Христофор упрекнул их и освободил христианина. Судья города, узнав об этом, послал 200 воинов арестовать его, однако они, благодаря проповедям и чудодействиям Христофора, также обратились в христианство. Когда воины привели Христофора в суд, они начали упрекать судью, отказавшись исполнить его приказ стать идолопоклонниками, за что были заточены в тюрьму и подвергнуты пыткам. Затем к Христофору были посланы две проститутки – Калиника и Акулина - с целью соблазнить его. Однако Христофор своими проповедями наставил их на путь истинный. Разгневанный судья приказал замучить сперва двух женщин, затем воинов, раскрывших свою приверженность христианской вере, и наконец обезглавили Св. Христофора.
Ս. Խարիթյանների, Արտեմեա, Քրիստափոր սուրբ վկաների և երկու կանանց` Կալինիկեի և Ակյուլինեի հիշատակության օր
Ս. Խարիթյանք ազգությամբ հաբեշ էին և ապրում էին Եթովպիայի Նեհրան քաղաքում: 6-րդ դարում հրեաները հզորացել էին այդ երկրում: Եվդեմոնա քաղաքի թագավոր Դու Նովասը հարձակվում է քրիստոնյա Նեհրան քաղաքի վրա` բնակիչներին հուդայական հավատին դարձնելու նպատակով: Խաբեությամբ գրավելով քաղաքը` հրամայում են խարույկի վրա այրել հոգևորականներին, վանականներին և միանձնուհիներին, իսկ քաղաքի կառավարիչ Արեթին և մեծամեծներին բանտարկում են: Հարցաքննության ժամանակ Դու Նովասը դիմում է նրանց` պահանջելով ուրանալ Քրիստոսին: Սակայն քաղաքացիները 95-ամյա կառավարչի գլխավորությամբ մերժում են` ասելով. «Չենք ուրանա Քրիստոսին, քանի որ նա մեզ համար կյանք է, իսկ հանուն նրա մահը ձեռքբերում է» և անվախ հանձնվում են տանջանքների: Մի քանի տարի անց քրիստոնյա արքա Ելեսբովամը հաղթում է Դու Նովասին և քրիստոնեությունը պետական կրոն հռչակում ողջ Եթովպիայում:
Հուլիանոս Մեծի օրոք Արտեմեան երիտասարդ, առաքինի զորական էր կայսերական բանակում և հասել էր պատվիրակի աստիճանի: Նույն հավատարմությամբ նա, որպես Եգիպտոսի բանակի ընդհանուր հրամանատար, ծառայում է հաջորդ կայսեր իշխանության ժամանակ: Հետագայում, երբ Հուլիանոս Ուրացող կայսրը պարսկական արշավանքի ժամանակ Անտիոքում դատում է երկու երեցներին` Եվգենիոսին ու Մակարին, Արտեմեան համարձակվում է համաժողովրդական կերպով մեղադրել նրան դաժանության և անպատվության մեջ, ինչի համար չարչարանքների է ենթարկվում և գլխատվում:
Սրբի մահից հետո նրա մասունքները տեղափոխվում են Կ.Պոլիս և ամփոփվում Ս. Հովհաննես Կարապետ եկեղեցում, իսկ այսօր այդ մասունքների մի մասը պահպանվում է Աթոս սուրբ լեռան վրա՝ Ս. Պանտելեյմոն վանքում:
Քրիստափորը և երկու կանայք` Կալինիկեն և Ակյուլինեն, նահատակվել են Դեկոս կայսեր օրոք Լիկիայում: Ս. Քրիստափորը Հուլիանոս կայսեր օրոք գերեվարվում է, ծառայում հռոմեական բանակում և այդ ընթացքում քրիստոնյա դառնում: Տեսնելով իր հավատակիցների անմարդկային չարչարանքները` նրա մեջ մեծ ցանկություն է առաջանում հանդիմանել հեթանոսներին և քարոզել ճշմարտությունը, սակայն հունարեն չիմանալու պատճառով ի վիճակի չի լինում: Սակայն աղոթքով Տիրոջից հունարեն խոսելու շնորհ է ստանում: Մի օր նկատում է, որ զինվորականները մի քրիստոնյայի են տանջում: Քրիստափորը հանդիմանում է նրանց և ազատում այդ քրիստոնյային: Քաղաքի դատավորը, իրազեկ դառնալով այս ամենին, 200 զինվոր է ուղարկում՝ նրան ձերբակալելու, ովքեր, սակայն, ճանապարհին Քրիստափորի քարոզի և կատարած հրաշքի շնորհիվ նույնպես քրիստոնյա են դառնում: Երբ նրան դատավորի առջև են բերում, հանդիմանախառն պատասխաններ է տալիս՝ մերժելով դատավորի՝ կռապաշտ դառնալու հրամանը, որի համար չարչարանքների է ենթարկվում և բանտարկվում: Ապա նրա մոտ են ուղարկում երկու պոռնիկ կանանց` Կալինիկեին և Ակյուլինեին՝ նրան գայթակղելու համար: Սակայն վերջիններս նրա քարոզության միջոցով դարձի են գալիս: Զայրացած դատավորը նախ նահատակել է տալիս երկու կանանց, ապա` զինվորներին, ովքեր բացահայտում են իրենց քրիստոնյա լինելը, իսկ հետո գլխատում է Ս. Քրիստափորին: