6 января Армянская Апостольская Церковь отмечает праздник Богоявление и Рождества Иисуса Христа, в память событий Рождения и Крещения Иисуса Христа. Во время Крещения Господа явилось свидетельство от Бога Отца: «Сей есть Сын Мой Возлюбленный, в Котором Мое благоволение» (Мат. 3:17, Марк. 1:11, Лук. 3:22) и Дух Святой в виде голубя снизошёл на Христа. Так происходит второе Богоявление. Таким образом, двойное откровение Богоявления через Рождество и Крещение Христа церковь празднует воедино 6-го января и под общим названием «Откровение» или «Богоявление». Праздник начинается с вечера 5-го января и простирается за полночь. 5-го января празднуется Сочельник Богоявления и служится Св. Литургия. Утром 6-го января также служится Св. Литургия, после чего совершается обряд освящения воды – в память Крещения Иисуса (в народе говорят: «Крест в воду падает»). Своим Крещением Иисус освятил воду.
Служитель Литургии добавляет в воду св. Миро и благословляет её молитвой. Согласно традиции, верующие люди несут в свои дома немного этой воды, как целебное средство для больных, так как вода, освященная в этот день, именуется крещенской и обладает особенными благодатными свойствами. Крещенскую воду следует благоговейно хранить и относиться к ней, как к великой святыне. Благую весть рождения Христа передают и священники, посещая верующих и освящая их дома.
Рождество Иисуса происходило так.
По приказу императора Августа была проведена перепись населения Римской империи, в состав которой входила и Палестина. Согласно тому, каждый гражданин должен был регистрироваться в городе, откуда он происходит. Иосиф, взяв Марию, отправился в иудейский Вифлеем. Ни в одной гостинице места им не нашлось. Они приютились в пещере, где был хлев, и там Она родила Иисуса. Сын Божий родился в бедности, в невзрачной пещере, подобны которым и наши души. Свидетелями Рождества Христова были пастухи из ближайших сёл, которым ангелы донесли благую весть о рождении Спасителя: «Слава в вышних Богу, и на земле мир, в человеках благоволение!» (Лук. 2:14). Затем волхвы, ведомые новой звездой, пришли с востока, чтобы поклониться Младенцу. Они принесли Ему три дара - золото как царю, ладан как Богу и смирну как смертному человеку, а после вернулись в свои земли.
Սուրբ ծնունդ և Աստվածահայտնություն
Սուրբ Ծնունդ և Աստվածահայտնություն
Հունվարի 6-ին Հայ Առաքելական եկեղեցին նշում է Հիսուս Քրիստոսի Սուրբ Ծննդյան ու Աստվածահայտնության տոնը, որը Հիսուսի Սուրբ Ծննդյան և մկրտության հիշատակումն է: Աստված մարդացավ և հայտնվեց մարդկանց: Քրիստոսի մկրտության ժամանակ Հայր Աստված վկայում է. «Դա է իմ սիրելի Որդին, որն ունի իմ ամբողջ բարեհաճությունը» (Մատթ. 3:17, Մարկ. 1:11, Ղուկ. 3:22) և Սուրբ Հոգին աղավնակերպ իջնում է Քրիստոսի վրա: Տեղի է ունենում երկրորդ աստվածահայտնությունը: Այսպիսով, Քրիստոսի Ծննդյան և Մկրտության միջոցով հաստատված երկու աստվածահայտնությունները եկեղեցում տոնում են միասին` հունվարի 6-ին «Հայտնություն» կամ «Աստվածահայտնություն» ընդհանուր անվամբ:
Հունվարի 6-ի առավոտյան մատուցվում է Սուրբ Պատարագ, որից հետո` կատարվում է Ջրօրհնեքի կարգ (ըստ ավանդույթի` խաչը ջուրն իջեցնելը խորհրդանշում է Հիսուսի Հորդանան գետը մտնելը): Պատարագիչը խաչով, ապա մյուռոնով օրհնում է ջուրը և հավատացյալներն այդ ջրից տուն են տանում, որպես օրհնություն ու բուժիչ դեղ հիվանդների համար: Այնուհետև քահանան այցելում է հավատացյալների տներն` ավետելու Հիսուս Քրիստոսի Ծնունդը: Այստեղից էլ առաջացել է Տնօրհնեքի կարգը:
Հիսուսի ծնունդն այսպես եղավ: Օգոստոս կայսեր հրամանով կայսրությունում մարդահամար անցկացվեց: Յուրաքանչյուր ոք գնաց իր ծննդավայրը` գրանցվելու: Հովսեփն էլ Սուրբ Կույս Մարիամի հետ Բեթղեհեմ եկավ: Երբ Սուրբ Կույսի հղության օրերը լրացան, և ոչ մի պանդոկում գիշերելու տեղ չգտնվեց, նրանք ստիպված մի քարայրի մեջ տեղավորվեցին, ուր ծնվեց Հիսուսը: Աստծո Որդին մի անփառունակ քարայրում` աղքատության մեջ ծնվեց, ինչը մեր հոգիների ճշմարիտ խորհրդանշանն է: Ծննդյան վկաները մոտակայքի հովիվներն էին, որոնց հրեշտակներն էին տեղեկացրել Փրկչի Սուրբ Ծննդյան մասին` երգելով. «Փառք Աստծուն՝ բարձունքներում և երկրի վրա խաղաղություն և հաճություն՝ մարդկանց մեջ»: (Ղուկ. 2:14): Այնուհետև արևելքից եկան մոգեր, ում մի աստղ էր առաջնորդել, և երկրպագեցին Մանուկին, ընծաներ մատուցեցին ու գնացին իրենց երկրները: